{"id":13582,"date":"2021-10-21T09:34:44","date_gmt":"2021-10-21T06:34:44","guid":{"rendered":"https:\/\/umram.bilkent.edu.tr\/index.php\/2021\/10\/21\/gauss-sozcuk-gommeleriyle-anlam-degisimi-tespiti\/"},"modified":"2026-11-04T10:59:05","modified_gmt":"2026-11-04T07:59:05","slug":"gauss-sozcuk-gommeleriyle-anlam-degisimi-tespiti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/umram.bilkent.edu.tr\/index.php\/tr\/2021\/10\/21\/gauss-sozcuk-gommeleriyle-anlam-degisimi-tespiti\/","title":{"rendered":"Gauss s\u00f6zc\u00fck g\u00f6mmeleriyle anlam de\u011fi\u015fimi tespiti"},"content":{"rendered":"<p>S\u00f6zc\u00fcksel anlam de\u011fi\u015fimi problemine y\u00f6nelik olarak <a href=\"http:\/\/koclab.ee.bilkent.edu.tr\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">KocLab<\/a> taraf\u0131ndan Gauss s\u00f6zc\u00fck g\u00f6mmesine (w2g) dayal\u0131 ilk yakla\u015f\u0131m geli\u015ftirilmi\u015f ve <em>IEEE Transactions on Audio, Speech and Language Processing<\/em> dergisinde yay\u0131mlanan \u201cSemantic Change Detection with Gaussian Word Embeddings\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalede tan\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6nerilen y\u00f6ntem, alan\u0131n standart de\u011ferlendirme \u00e7er\u00e7evesi olan SemEval 2020 G\u00f6rev 1&#8217;de \u00fcst s\u0131ralarda yer alm\u0131\u015f ve iki alt g\u00f6revden birinde birinci olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>K\u00fclt\u00fcrel ve dilsel etkiler s\u00f6zc\u00fcklerin anlamsal uzaydaki anlamlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdi\u011fi i\u00e7in diller zamanla evrilir. Artzamanl\u0131 anlam de\u011fi\u015fimi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u00f6zc\u00fck anlamlar\u0131ndaki bu de\u011fi\u015fimleri inceler. S\u00f6zc\u00fcksel anlam de\u011fi\u015fiminin hesaplamal\u0131 olarak tespiti ve analizi, hesaplamal\u0131 anlambilim ve dilbilim a\u00e7\u0131s\u0131ndan kuramsal \u00f6neminin yan\u0131 s\u0131ra, anlam\u0131 de\u011fi\u015fmi\u015f s\u00f6zc\u00fcklerin belirlenmesi pek \u00e7ok \u00fcst d\u00fczey do\u011fal dil i\u015fleme uygulamas\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de temel \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<p>KocLab, w2g g\u00f6mmelerini kullanan ve insan yarg\u0131lar\u0131yla y\u00fcksek ili\u015fki g\u00f6steren bu kuramsal temelli yakla\u015f\u0131mla s\u00f6zc\u00fcksel anlam de\u011fi\u015fimi tespiti alan\u0131na \u00f6nemli bir katk\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. W2g g\u00f6mmelerinin varyans bile\u015fenleri, s\u00f6zc\u00fcklerin anlamsal vekt\u00f6r uzay\u0131ndaki g\u00f6reli konumlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra anlamsal kapsamlar\u0131n\u0131 da modellemektedir. Anlam de\u011fi\u015fimi yaln\u0131zca anlam\u0131n uzayda kaymas\u0131 olarak de\u011fil, anlamsal kapsam\u0131n daralmas\u0131 ya da geni\u015flemesi olarak da ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi i\u00e7in bu \u00f6zellik \u00f6nemli bilgi sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Makaleye [<a href=\"https:\/\/ieeexplore.ieee.org\/document\/9581306\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">buradan<\/a>] eri\u015filebilir.<\/p>\n\n<p><strong>\u00d6zet: <\/strong><\/p>\n<p>Dillerin evriminin artzamanl\u0131 incelenmesi do\u011fal dil i\u015flemede \u00f6nemlidir. Son y\u0131llarda geli\u015fen s\u00f6zc\u00fck temsil teknikleri ve artzamanl\u0131 derlemlerin eri\u015filebilirli\u011fi sayesinde s\u00f6zc\u00fcksel anlam de\u011fi\u015fiminin (LSC) tespiti ve nitelendirilmesi i\u00e7in hesaplamal\u0131 yakla\u015f\u0131mlarda belirgin bir art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada Gauss s\u00f6zc\u00fck g\u00f6mmesine (w2g) dayal\u0131 bir y\u00f6ntem \u00f6nerilmekte ve LSC tespiti i\u00e7in kapsaml\u0131 bir inceleme sunulmaktad\u0131r. W2g, olas\u0131l\u0131k da\u011f\u0131l\u0131m\u0131na dayal\u0131 bir s\u00f6zc\u00fck g\u00f6mme modelidir ve s\u00f6zc\u00fckleri ortalama (s\u00f6zc\u00fck vekt\u00f6r\u00fc) ile birlikte kovaryans bilgisini kullanan Gauss kar\u0131\u015f\u0131m modelleri olarak temsil eder. W2g tabanl\u0131 LSC tespitinin \u00e7e\u015fitli y\u00f6nleri SemEval-2020 G\u00f6rev 1 de\u011ferlendirme \u00e7er\u00e7evesinde ve Google N-gram derlemi kullan\u0131larak ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde incelenmi\u015ftir. SemEval-2020 G\u00f6rev 1&#8217;in Alt G\u00f6rev 1&#8217;inde (LSC ikili s\u0131n\u0131fland\u0131rma) en y\u00fcksek genel s\u0131ralama ile d\u00f6rt dilden ikisinde (Almanca ve \u0130sve\u00e7\u00e7e) en y\u00fcksek s\u0131ralama elde edilmi\u015ftir. Alt G\u00f6rev 2&#8217;de (LSC s\u0131ralama) \u0130sve\u00e7\u00e7e i\u00e7in en y\u00fcksek Spearman ili\u015fkisi elde edilmi\u015ftir. LSC s\u0131n\u0131fland\u0131rma ve s\u0131ralama alt g\u00f6revlerindeki genel s\u0131ralamalar s\u0131ras\u0131yla 1. ve 7.&#8217;dir. Nitel bir analiz de sunulmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00f6zc\u00fcksel anlam de\u011fi\u015fimi problemine y\u00f6nelik olarak KocLab taraf\u0131ndan Gauss s\u00f6zc\u00fck g\u00f6mmesine (w2g) dayal\u0131 ilk yakla\u015f\u0131m geli\u015ftirilmi\u015f ve IEEE Transactions on Audio, Speech and Language Processing dergisinde yay\u0131mlanan \u201cSemantic Change Detection with Gaussian Word Embeddings\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalede tan\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6nerilen y\u00f6ntem, alan\u0131n standart de\u011ferlendirme \u00e7er\u00e7evesi olan SemEval 2020 G\u00f6rev 1&#8217;de \u00fcst s\u0131ralarda yer alm\u0131\u015f ve iki alt\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":11859,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[445],"tags":[],"class_list":["post-13582","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-duyurular"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/umram.bilkent.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13582","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/umram.bilkent.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/umram.bilkent.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/umram.bilkent.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/umram.bilkent.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13582"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/umram.bilkent.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13582\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13583,"href":"https:\/\/umram.bilkent.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13582\/revisions\/13583"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/umram.bilkent.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11859"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/umram.bilkent.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13582"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/umram.bilkent.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13582"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/umram.bilkent.edu.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13582"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}