Duyurular

Hüseyin Boyacı ve çalışma arkadaşları imzalı “A recurrent neuronal model for the effect of predictions on sensory processes” başlıklı çalışma Scientific Reports dergisinde yayımlandı (Ekim 2026).

Çalışma, beklentilerin algıyı nasıl şekillendirdiğine dair yeni bir hesaplamalı model öneriyor. Modelde nöron toplulukları, gelen duyusal sinyalleri üst beyin bölgelerinden gelen geri bildirimle birleştiriyor. Yüz ve ev görüntüleriyle yapılan bir deneyin davranışsal verilerine uyarlanan model, ön ipuçlarının algıyı nasıl değiştirdiğini yeniden üretiyor ve yaygın öngörücü kodlama yaklaşımına bir alternatif sunuyor.

Yazarlar: Buse Merve Ürgen, Hilal İrem Baştürk, Hüseyin Boyacı

Makaleye erişin

Burcu Aysen Urgen ve çalışma arkadaşları imzalı “Understanding Older Adults’ And Caretakers’ Attitudes Toward Social Robots Using Natural Language Processing and Thematic Analysis” başlıklı çalışma International Journal of Social Robotics dergisinde yayımlandı (Ekim 2026).

Araştırmacılar 30 yaşlı birey ve bakım veren ile üç sosyal robot hakkında görüşme yaptı: evcil hayvan benzeri Aibo, oyuncak benzeri Paro ve insansı Pepper. Yanıtların duygu ve tematik analizi, bakım verenlerin Paro’ya olumsuz, Aibo ve Pepper’a ise olumlu yaklaştığını gösterdi. Bulgular, sosyal robotların yaşlı bakımında nasıl tasarlanıp kullanılacağına yol gösterebilir.

Yazarlar: Begüm Çonka, Burcu Aysen Urgen, Yasemin Afacan

Makaleye erişin

Hulusi Kafalıgönül ve çalışma arkadaşları imzalı “Neural correlates of phi and reverse-phi motion aftereffects: Temporal dynamics of ON–OFF pathway interactions” başlıklı çalışma Cortex dergisinde yayımlandı (Eylül 2026).

Çalışma, hareket izlendikten sonra görülen yanıltıcı hareket olan hareket sonrası etkilerin arkasındaki beyin etkinliğini, phi ve ters-phi olarak bilinen iki görünür hareket türü için inceliyor. Odak noktası, ışık artışına ve azalışına yanıt veren ON ve OFF görsel yolların zaman içinde nasıl etkileştiği. Bu tür çalışmalar hareket algısının temel yapı taşlarını anlamaya yardımcı oluyor.

Yazarlar: Sibel Akyüz, Hulusi Kafalıgönül, Andrea Pavan

Makaleye erişin

Oktay Algın ve çalışma arkadaşları imzalı “Early Aneurysm Occlusion Outcomes After Endovascular Treatment: A Descriptive Single-Center Cohort Evaluation” başlıklı çalışma Neurology International dergisinde yayımlandı (Eylül 2026).

Çalışma, kateterle uygulanan yöntemlerle (koil, stent, akım yönlendirici ve WEB cihazı) tedavi edilen 151 hastadaki 161 beyin anevrizmasının altı aylık görüntüleme sonuçlarını değerlendiriyor. Anevrizmaların %92,5’inde tam kapanma görüldü. Yazarlar, anevrizmaya kan akışının sürdüğü olgularla hangi hasta, anevrizma ve tedavi özelliklerinin ilişkili olduğunu inceliyor. Sonuçlar bu tedavilerin seçimi ve takibi için gerçek klinik veriye dayalı kanıt sunuyor.

Yazarlar: Yasar Ünsal, Kadir Çetinkaya, Mehmet Özgür Özateş, Oktay Gürcan, Oktay Algın, Gıyas Ayberk

Makaleye erişin

Oktay Algın ve Ausaf Ahmed Farooqui ve çalışma arkadaşları imzalı “Unsupervised Segmentation of Extraventricular Brain Regions in PC-MRI Using CSF Flow Dynamics” başlıklı çalışma Journal of the Institute of Science and Technology dergisinde yayımlandı (Eylül 2026).

Araştırmacılar, faz kontrast MRG ile ölçülen beyin omurilik sıvısının atımlı akışını kullanarak ventriküller dışındaki beyin bölgelerini doku türlerine ayıran bir yöntem öneriyor. Yöntem elle etiketleme gerektirmiyor. Sekiz sağlıklı gönüllüde elde edilen bölümler, nöroradyologların değerlendirmesine göre gri madde, beyaz madde ve diğer anatomik bölgelerle uyumlu çıktı. Akışa dayalı bu tür haritalar, beyindeki sıvı akışı bozukluklarıyla ilişkili hastalıkların incelenmesine yardımcı olabilir.

Yazarlar: Ayşe Keleş, Gürkan Sinan Yaşar, Oktay Algın, Ausaf Ahmed Farooqui, Pınar Özışık

Makaleye erişin

Timothea Toulopoulou ve çalışma arkadaşları imzalı “A cumulative polyeXposure score to predict early adolescent substance use based on environmental exposures” başlıklı çalışma Communications Medicine dergisinde yayımlandı (Ağustos 2026).

Araştırmacılar, ABD’deki Ergen Beyin ve Bilişsel Gelişim (ABCD) çalışmasındaki 9.771 gencin verileriyle, erken madde kullanımıyla ilişkili çevresel etkenleri (gençlerin davranışları, ev ortamı, akran ve çevre etkileri) özetleyen bir puan geliştirdi. Bu puan, ilk madde kullanımının zamanlamasını aile öyküsünden ve genetik risk puanından daha iyi öngördü. Puan, risk altındaki gençlerin önleme için yeterince erken belirlenmesine yardımcı olabilir.

Yazarlar: Faith Adams, Sarah Abdelaziz, Zihan Zhang, Jonathan Ahern, Yixuan He, Timothea Toulopoulou, Chun Chieh Fan, Iliyan Ivanov, Sophia Frangou, Wesley Kurt Thompson, Chirag J. Patel, Muhammad A. Parvaz

Makaleye erişin

Emine Ülkü Sarıtaş ve Tolga Çukur ve çalışma arkadaşları imzalı “Physics-Driven Autoregressive State Space Models for Medical Image Reconstruction” başlıklı çalışma IEEE Transactions on Medical Imaging dergisinde yayımlandı (Temmuz 2026).

Makale, hızlı ve eksik örneklenmiş taramalardan MRG görüntüleri oluşturan bir yapay zekâ modeli olan MambaRoll’u tanıtıyor. Model, MRG verilerinin nasıl toplandığına dair fiziği, hem ince ayrıntıları hem de görüntünün genel bağlamını düşük hesaplama maliyetiyle yakalayan bir durum uzayı modeliyle birleştiriyor. Görüntü kalitesini koruyan daha hızlı taramalar, çekim sürelerini kısaltıp MRG’yi hastalar için daha konforlu hale getirebilir.

Yazarlar: Bilal Kabaş, Fuat Arslan, Valiyeh Ansarian Nezhad, Kader K. Oguz, Şaban Öztürk, Emine Ülkü Sarıtaş, Tolga Çukur

Makaleye erişin

Burcu Aysen Urgen ve çalışma arkadaşları imzalı “Predictive processing in visual perception of actions: The modulation of short-term priors by the long-term prior” başlıklı çalışma Journal of Vision dergisinde yayımlandı (Temmuz 2026).

Çalışma, başkalarının hareketlerini izlerken yaşam boyu oluşan beklentilerle o anki ipuçlarının birlikte nasıl işlediğini soruyor. Katılımcılar, biçim ya da hareket hakkında ipucu verildikten sonra biyolojik veya mekanik hareket yapan animasyonlu insan ve robot karakterleri izledi. Sahne uzun vadeli beklentilerle uyuştuğunda kararları bu beklentiler yönlendirdi. Beklentiler bozulduğunda ise katılımcılar biçim ipuçlarından çok hareket ipuçlarına dayandı. Sonuçlar, beynin eylemleri algılarken farklı türden ön bilgileri nasıl tarttığını açıklığa kavuşturuyor.

Yazarlar: Gizem Özen, Burcu Aysen Urgen

Makaleye erişin

Burcu Aysen Urgen ve çalışma arkadaşları imzalı “Naturalistic stimulus reconstruction from fMRI: A primer in the Natural Scenes Dataset” başlıklı çalışma Aperture Neuro dergisinde yayımlandı (Temmuz 2026).

Makale, Doğal Sahneler Veri Seti’ni kullanarak fMRG beyin etkinliğinden doğal görüntüleri yeniden oluşturmak için altı not defterinden oluşan adım adım bir eğitim sunuyor. Okuru, beyin sinyallerinden bir görüntünün yerleşimini ve anlamını tahmin etme, ardından ikisini üretken bir modelle birleştirme adımlarından geçiriyor. Amaç, hızla gelişen bu beyin çözümleme alanını öğrenmeyi ve tekrarlamayı kolaylaştırmak.

Yazarlar: Umur Yıldız, Burcu Aysen Urgen

Makaleye erişin

Timothea Toulopoulou ve çalışma arkadaşları imzalı “CORRELATES OF PSYCHOTIC LIKE EXPERIENCES AMONG YOUNG ADULTS DURING THE COVID19 PANDEMIC ACROSS FOUR COUNTRIES: A DATA MINING STUDY” başlıklı çalışma Acta Medica Nicomedia dergisinde yayımlandı (Temmuz 2026).

Çalışma, COVID-19 salgını sırasında dört ülkede 854 genç yetişkine uygulanan anketlerle, klinik tanı düzeyine ulaşmayan olağandışı algı ve inanışlar olan psikoz benzeri deneyimlerle ilişkili etkenleri araştırıyor. Günlük COVID-19 ölüm sayısı ve uyku kalitesi bu deneyimlerle doğrusal olmayan, depresyon ve kaygı belirtileri ise doğrusal bir ilişki gösterdi. Bulgular, halk sağlığı krizlerinde izlenmesi gereken ruh sağlığı etkenlerine dikkat çekiyor.

Yazarlar: Helin Yılmaz Kafalı, İnanç Kabasakal, Dmytro Martsenkovskyi, Sheikh Shoib, Irfan Ullah, Joan Soler‐Vidal, Oluseun Peter Ogunnubi, Paola Fuentes Claramonte, Gamze Erzın, Ozge kilic, Mireia Solerdelcoll, Víctor Pereira-Sánchez, Aadil Bashir, Timothea Toulopoulou

Makaleye erişin

Ausaf Ahmed Farooqui ve çalışma arkadaşları imzalı “Do non-language regions become language regions? The case of deprived sensory cortices” başlıklı çalışma Brain dergisinde yayımlandı (Temmuz 2026).

Doğuştan görme ya da işitme engeli olan kişilerde, kullanılmayan görme veya işitme korteksi dil görevleri sırasında etkinleşiyor ve pek çok çalışma bunu bu bölgelerin dil işlemeyi üstlendiğinin işareti olarak yorumladı. Bu çalışma, doğuştan görme ve işitme engelli katılımcılar, işaret dili kullanan işitme engelli ebeveynlerin çocukları ile gören ve işiten kontrol katılımcılarıyla bu iddiayı sınıyor ve dil işlemeyi ona eşlik eden duyusal ve genel görev taleplerinden ayırıyor. Yanıt, beyin plastisitesinin temel sorularından biriyle ilgili: bir beyin bölgesi uzmanlığını değiştirebilir mi?

Yazarlar: Ayşe Betül Varol, Tamer Gezici, Şehmus Kurt, Yasemin Güçlütürk, Mohini Verma, Ausaf Ahmed Farooqui

Makaleye erişin